Posts

कविता: कुर्सीको ऋतु

          ✍️ मुरारीराज मिश्र जसरी एउटा रुख हरेक ऋतुमा हरियो हुँदैन, त्यसैगरी यहाँ हरेक ऋतुमा कुर्सीको रङ फेरिन्छ । सिद्धान्तको भारी बोकेर हिँड्नेहरू कुर्सीको उचाइ नाप्दै भन्छन्- "देश उकालो लाग्दै छ !" सायद, त्याे उचाइबाट तलकाे जमिन देखिँदैन । हिजो चिच्याएर उठाएका प्रश्नहरू आज त्यही जिब्रोले चपाउँदैछन् । लाग्छ- वाचा पनि चुइङ्गमजस्तै रहेछ, सत्ता फेरिँदा स्वाद होइन, खोल मात्रै फेरिने । चारैतिर भद्रगोल छ । कमजोर पात मात्र होइन, बलिया जरा पनि शक्तिको हावामा उन्मत्त भएर उडिरहेछन् । बाटोछेउको ढुङ्गाजस्तै हामी जनता- सबैले टेकेर उक्लिन्छन्, शिखर पुगेपछि हामी नै "बाटो छेक्ने ढुङ्गा" ठहरिन्छाैं । फेरि चुनाव आउँछ, त्यही ढुङ्गामाथि उभिन्छन् भाषण गर्छन्, भन्छन्- "जनताभन्दा ठूलो हाम्रो लागि को छ र !" अनि हामी- फेरि पनि पत्याइदिन्छौँ । (कुमारीगाल, उमामहेश्वर मार्ग काठमाडौं- ७

लघु कविता: महाकाव्य

सबै शब्द थाकेर फर्किन्छन्, सबै अर्थ त्यहीँ पुगेर टुङ्गिन्छन् । समयले पनि मेट्न नसकेको मुटुमा गढिएको एउटा अनन्त हस्ताक्षर । जीवनभर पढिँदा पनि नसकिने ग्रन्थ- एक शब्दको महाकाव्य आमा ।             ✍️ मुरामि

लघु कविता: ज्योतियात्रा

जन्म- उज्यालोको पहिलो दर्शन । जीवन- उज्यालो चिन्न सिक्ने यात्रा । मृत्यु- उज्यालोमै विलीन हुने क्षण ।                       ✍️ मुरामि

लघुकथा : माेह

ढोकामा हल्का ढकढक.. भयो। ढोका खोल्दा ‘उज्यालो’ उभिएको थियो । उज्यालोभित्रबाट एउटा मधुर स्वर आयो- “हिँड, तिमीले जीवनभर खोजेको बैकुण्ठ तयार छ ।” म केहीबेर निस्तब्ध रहेँ । आँखाले एकनास उज्यालोतिर हेरिरह्यो, मन भने पछाडि- घरभित्र फर्कियो । भित्तामा अधुरा सपनाहरू झुन्डिरहेका थिए । काेठाकाे भुइँभरि जिम्मेवारीहरू असरल्ल छरिएका थिए । नाता-सम्बन्धहरू औँला समात्न खोजिरहेका थिए । बगैंचालाई छाेएर बगेको सुगन्धित हावा झ्यालभित्र पसिरहेको थियो- अझै केही क्षण बाँच्न मन लाग्ने गरी । मैले संकोचपूर्वक भनेँ- “यदि अनुमति दिनुहुन्छ भने... केही दिनपछि आउँछु ।” उज्यालो मुस्कुरायो । केही नभनी फर्कियो । ढोका बिस्तारै बन्द भयो । त्यही क्षण मनले भन्यो - देखिस् ! स्वर्ग प्राप्त गर्नुभन्दा पृथ्वी छोड्न सक्नु पाे कठिन छ त । ✍️ मुरारीराज मिश्र मधुपर्कमा प्रेषित २०८३-०४-१० मा

लघुकथा: खसेको कागज

समृद्ध घरको आँगनमा केही अभाव थिएन । तर नेतृत्व सधैं विवादकै छायाँमा रह्यो ।  बाबुको पालो सकिँदा जेठो कलहमै हरायो । माइलो पत्याइएन । साहिँलो ओझेल पर्‍यो । अन्ततः घरको साँचो कान्छोको हातमा पुग्यो । सबैले उसैमा नयाँ बिहानी देखे । तर बिहानी चाँडै धमिलिन थाल्यो । ऊ बोल्नभन्दा मौन बस्न रुचाउन थाल्यो । केही सीमित अनुहारमै मुस्कुरायो । परम्पराभन्दा अहं अग्लियो । घरभित्रका ढोका बन्द हुँदै गए, सँधियारतिरका झ्याल खुल्दै गए । यही फाटोमा छट्टु सँधियारले पुर्ख्यौली सिमानामै दाबी ठोक्यो । पर्खालको डोरी तन्कियो । घरभरि प्रतिवाद उठ्यो । सम्झाइका स्वर बढ्दै गए, तर कान्छोको मौनता भने अझ बाक्लिँदै गयो । एक दिन कान्छोबाहेक तीन दाजुभाइ आँगनमा चिन्ता साटासाट गर्दै थिए । घर्‍याक्क ! आवाज सुनियो । “को हो त्यहाँ ?” साहिँलोको स्वरले माथिका दुई छायाँ झस्किए । झ्याल-झ्यालबीच थमाइँदै गरेको रातो खोलको कागज हातबाट चिप्लियो । माइलाले उठायो । जेठोले खोल्यो । रातो खोल । भित्र- लालपुर्जा । ✍️ मुरारीराज मिश्र समष्टिमा प्रेषित २०८३-०४-१० मा

कविता : मौनता र मन

Image
कति शान्त छ- आकाश ! तर उस्तै अशान्त छ- मान्छे । तारा टाँगेर  घाउ सिउँछ आकाश । मान्छे भने मुस्कान भित्र चर्किन्छ । माथि- मौन आकाश । तल- कोलाहल मन ।      ✍️ मुरारीराज मिश्र

आत्मसंवाद: अन्तर्मनमा स्वर्गको खोज

Image
स्वर्ग… यो शब्द सुन्नासाथ मन किन उज्यालोतिर दौडिन्छ ? र नर्क… यो शब्द उच्चारण गर्नेबित्तिकै मनभित्र किन एउटा अदृश्य भय जन्मिन्छ ? सानैदेखि सुन्दै आएको छु- असल कर्म गर, स्वर्ग पाइन्छ । पाप नगर, नर्क भोग्नुपर्छ । त्यसैले मानिस धर्म गर्छ, पूजा गर्छ, व्रत बस्छ, दान गर्छ, तीर्थ धाउँछ । सबैको कामना एउटै हुन्छ- “हे ईश्वर ! अन्त्यमा स्वर्ग प्राप्त होस् ।” तर आज एउटा प्रश्नले मलाई छोड्न मानेको छैन । यदि भगवान् स्वयं मेरो अगाडि उभिनुभयो र मुस्कुराउँदै भन्नुभयो- "ल, तिमीले जीवनभर खोजेको बैकुण्ठ तयार छ । अब मेरो साथ लाग ।" के म तुरुन्तै उहाँसँग जान सकूँला ? सायद सक्दिनँ । म कुनै न कुनै बहाना बनाउँछु । भन्छु- अझ केही जिम्मेवारी बाँकी छन् । केही सपना अधुरा छन् । केही सम्बन्ध अधुरा छन् । अझ केही दिन... केवल केही दिन पृथ्वीमै बाँच्न पाए हुन्थ्यो । त्यसपछि म आफैँसँग अर्को प्रश्न गर्छु- यदि म स्वर्ग जान तयार नै छैन भने, जीवनभर स्वर्ग किन खोजिरहेको छु ? सायद मानिसको सबैभन्दा ठूलो चाहना स्वर्ग होइन, जीवन हो । ऊ अमरताको सपना देख्छ, बाँच्न चाहन्छ । आफ्ना मान्छे, आफ्ना सम्बन्ध, आफ्ना दुःख–सुख र आफ्...