मुरारीराज मिश्र

           ✍️ मुरारीराज मिश्र “अरे... देवीले बोका खाइन् !” बोकाको घाँटीमा खुकुरी पर्नासाथ मूर्तिमा स्थिर देवीका दुवै हात एकाएक चलायमान भए । उनले बोकालाई च्याप्प समातिन् र क्षणभरमै मुखभित्र हालिन् । खुकुरी समातेको पुजारी ढुङ्गाझैँ जम्यो । भाकल पूरा गर्न बोका ल्याएका धनबहादुरको निधारमा पसिना छुट्यो । भक्तजनहरू फूल, प्रसाद र चप्पलसमेत छाडेर चिच्याउँदै भागे । “यो... चमत्कार हो कि प्रलय ?” कसैले काँपेको स्वरमा भन्यो । त्यसैबेला अर्को खबर आयो- गणेश मन्दिरमा चढाइएका १००८ लड्डु गणेशजीले आफैँ सफाचट पारिदिएछन् ! निराश अनुहारमा घर फर्किएका धनबहादुरलाई श्रीमतीले सोधिन्- “बलि चढ्यो ?” धनबहादुर केहीबेर चुप लाग्यो । अनि गम्भीर अनुहारमा भन्यो- “अबदेखि बोकाको होइन, नरिवलको बलि चढाउने ।” (उमामहेश्वर मार्ग, कुमारीगाल, काठमाडौं-७)

विद्यालयबाट घर फर्किएपछि काैशलले पुस्तकको झोला कोठाको कुनामा फुत्त फाल्यो । जुत्ता पनि खोलेर जताततै छाडिदियो । आज किन हो किन, उसलाई पढ्न पटक्कै मन लागेको थिएन । त्यसमाथि उसको मिल्ने साथी सुमनले दिउँसै भनेको थियो, “काैशल, आज बेलुका मेरो घरमा आउनू है ! बाबाले भर्खरै ठूलो स्क्रिनको नयाँ टिभी ल्याउनुभएको छ । त्यसमा रमाइला कार्टुन र गेम पनि छन् ।” त्यो सम्झेर काैशलको मन झन् फुरुङ्ग भयो । “आज गृहकार्य नगरे पनि हुन्छ । भोलि बिहान उठेर गरौँला,” उसले मनमनै सोच्यो । हातमुख धोएर ऊ खाजा खान टेबुलमा बस्यो । आमाले उसको अगाडि खाजा राखिदिइन् । काैशलले खाजा खानै लागेको थियो, अचानक उसको नजर टेबुलको छेउमा राखिएको एउटा सेतो खाममा पर्‍यो । खाममा ठूलो अक्षरमा लेखिएको थियो- “काैशलका लागि।” काैशल छक्क पर्‍यो । “मेरो नाममा चिठी ? कसले पठायो होला ?” उसले खाजा खानसमेत बिर्सेर खाम हातमा लियो । अगाडि-पछाडि पल्टाएर हेर्‍यो । पठाउनेको नाम कतै थिएन । उत्सुकताले उसलाई छोप्दै गयो । उसले हतार-हतार खाम खोल्यो । चिठीको पहिलो लाइन पढ्नासाथ ऊ झसङ्ग भयो- “प्रिय काैशल, म तिमीभन्दा बीस वर्ष ठूलो छु । अचम्म नमान, म तिमी नै हुँ-...

                    ✍️ मुरारीराज मिश्र “तिमी किन यति ठूलो ?” हाइकुले जिज्ञासा राख्यो । “किनकि संसार छोटो उत्तरले बुझिँदैन,” बीसौँ पृष्ठको शरीर उचाल्दै कथाले हाँसेर भन्यो । उसलाई हेरेर हाइकु मुस्कुरायो । कथाले सोध्यो- “अनि तिमी त तीन हरफमै संसार अटाउँछ भन्छौ नि !” हाइकु केही भन्न खोज्दै थियो । कथाले आफूलाई पल्टाउन थाल्यो । कुनै पानामा युद्ध थियो, कुनैमा प्रेम, कुनैमा मृत्यु र कुनै पानामा सहर जलिरहेको थियो । “पढ्यौ ? मभित्र सबै छ- जन्म, प्रेम, घृणा, युद्ध र मृत्यु,” कथाले सगर्व भन्यो । “तर तिमीलाई पढ्न निकै समय चाहिन्छ,” हाइकुले भन्यो । “समय नै त जीवन हो,” कथा मुसुक्क हाँस्याे । “आजका व्यस्त पाठकसँग लामो रचना पढ्ने समय कहाँ छ र ? ल, अब मेरा तीन हरफ सुन,” हाइकुले भन्यो । हाइकुले पहिलो हरफ सुनायो-  “पाठक छैनन्…” कथाका पाना एकाएक स्थिर भए । हाइकुले दोस्रो हरफ भन्यो- “साहित्यिक सिर्जना…” कथा झस्कियो । हाइकु केहीबेर रोकियो । अनि तेस्रो हरफ उच्चारण गर्‍यो- “कसले पढ्छ ?” कथा काँप्यो । उसका सब...