Posts

लघुकथा: कुशको लास

      ✍️ मुरारीराज मिश्र, तीन महिनापछि पनि आशिषलाई त्यो घटना सपनाजस्तै लाग्थ्यो । नयाँ टहराको आँगनमा बसेर ऊ भोटेकोशीको भेलले एउटै वेगमा बगाएर उजाड बनाएको टाढाको बस्तीतिर हेरिरहेको थियो । भग्नावशेष हेर्दाहेर्दै आमाले सुनाएको त्यो दिनको वर्णन र आफ्नो भोगाइ सम्झेर उसको मन अतीततर्फ धकेलियो । अघिल्लो दिनमात्रै ऊ श्रीमतीसहित बिरामी ससुरालाई हेर्न काठमाडौँ गएको थियो । घरमा ६५ वर्षीया आमा देवीमाया एक्लै थिइन् । दुई-तीन दिनयता पानी नपरेको र आज पनि टन्टलापुर घाम लागेकोले, बाढी आउँदैछ भन्ने माइकिङलाई देवीमायाले पत्याएकी थिइनन् । फेरि आफ्नो घर पनि जमिनको सतहभन्दा केही माथि डाँडामा भएकोले बाढीले नछुनेमा उनी ढुक्क हुँदै भान्सातिर लागेकी थिइन् । एक्कासि पहाड गर्जिएझैँ आवाज आयो । लेदोसहित भोटेकोशी उर्लियो । लेदोले डाँडाको एक भाग खायो र आँखैअगाडि घरको अधिकांश भाग पुरिएर गयो । यता, आशिष काठमाडौँमै छटपटाइरह्यो । बाटो बगेको र गाउँ पुरिएको खबर पाएपछि आफन्तले तत्कालै गाउँ नफर्कन सुझाए । पाँच दिनसम्म प्रहरी र सरकारी निकायसँग हारगुहार गर्दा पनि आमाको न सास भेटियो, न त लास नै । अन्...

कविता: चरित्र

हेरेर अनुहार  कालो या गाेराे कस्तो छ भित्र  बुझिन्न सार । छाेटाे संगतमा चिनिन्न मान्छे  संगतपछि मात्रै  बुझिन्छ व्यवहार । जसलाई दिन्छाैं ईश्वरकाे दर्जा उसैमा देखिन्छ  दानवी संस्कार । विनयी बनाउँछ  भन्थे विद्याले खै, कसरी बढायो  मान्छेमा अहङ्कार ?              ✍️ मुरामि

बाबुको मुख हेर्ने दिन_पिता, सन्तान र बदलिँदो सम्बन्ध

             ✍️ मुरारीराज मिश्र पिता धर्मः पिता स्वर्गः पिता हि परमं तपः । पितरि प्रीतिमापन्ने प्रीयन्ते सर्वदेवताः ।। पितरौ यस्य तृप्यन्ति सेवया च गुणेन च । तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि वर्तते ।। अर्थात् : पिता भनेका धर्म हुन्, पिता स्वर्ग हुन् र पिता नै सबैभन्दा श्रेष्ठ तपस्या हुन् । पिता प्रसन्न भएमा सम्पूर्ण देवता प्रसन्न हुन्छन् । जुन सन्तानको सेवा र सद्गुणबाट पिता सन्तुष्ट रहन्छन्, त्यस सन्तानलाई प्रतिदिन गङ्गास्नान गरेको पुण्य प्राप्त हुन्छ । उल्लिखित श्लोक जीवनमा पिताको कस्तो महत्त्व छ भन्ने प्रस्ट्याउन पर्याप्त छ । आँखामा आँसु नदेखाई, थकाइ, पीडा र आफ्ना आवश्यकतालाई तिलाञ्जली दिँदै ओठमा हाँसो देखाउन सक्ने उदार छाती पितासँग मात्रै हुन्छ । हामी आमालाई पृथ्वीसँग तुलना गर्छौं भने पितालाई आकाशसँग । सन्तानका संरक्षक र पालनकर्ता हुन् पिता । यसो भन्दैमा आमा सन्तानकी संरक्षक होइनन् वा आमाको महत्त्व कम छ भन्ने अर्थ नलगाइयोस् । आमाको तुलना कसैसँग हुन सक्दैन । पिता केवल जन्मदाता मात्र होइनन्, उनी सन्तानको जीवन निर्माण गर्ने पहिलो संरक्षक, अनुशासन सिकाउने गुरु...

कविता : विरूप लास

✍️ मुरामि बाढीले किनारमा फ्याँकेका बेनामे अङ्गहरू, हिलोमा बलात् दबिएका सग्ला शरीरहरू सहरतिर हेर्दै भनिरहेका छन् - नदीको भेलले हाम्रो त मासु मात्रै लुछ्यो, तर तिमीहरू आत्मा बेचेर बाँचेका छौ । आफूलाई जिउँदो नभन ! तिमीहरू पनि सग्लो कङ्काल बोकेर हिँड्ने एउटा विरूप लास नै हौ !           *****

कविता : माननीय

  ✍️ मुरारीराज मिश्र घोटिएको सिक्का हुँ आकार त छ, पहिचान छैन । के बोल्ने, के नबोल्ने - म मा रत्तिभर ज्ञान छैन । प्रशंसाकाे भाेकाे छु देश-जनताको ध्यान छैन । हाे हजुर, म त्यही माननीय हुँ जसको कुनै मान छैन । ***

कथा: मुटु

✍️  मुरारीराज मिश्र पटटटट… पट्याक् ….!! रातको सन्नाटालाई अचानक कर्कस आवाजले चिर्‍यो । निदाउनै लागेको बेला सुनिएको याे अस्वाभाविक आवाजले मलाई झस्कायो ।  हिजोआज बेलाबेलामा सुनिनथालेको यो आवाज आफूलाई बुद्धिमान र परिवर्तनको संवाहक ठान्ने कुनै पढेलेखेकाे तर असभ्य युवाले साइलेन्सर विगारेर चलाएको माेटरसाइकलकाे थियो ।  “छंदाखाँदाकाे माेटरसाइकल माेडिफाइ गरेर अरूलाई अनावश्यक पीडा र त्रास दिने यस्ता असभ्य कार्य मानिस किन गर्छन् हँ ?” मैले आफैंलाई प्रश्न गरें । जवाफ आउने संभावना थिएन नै । त्यसैले आँखा मिम्दै नजिकै टेवुलमथि रहेको माेवाइलमा समय हेरें- रातको साढे दस बजेको थियो । सामान्यतया यतिबेला म निदाइसकेकाे हुन्थें । तर आज एक टेलिभिजन च्यानलमा देशकै चर्तित ब्यक्तिकाे अन्तर्वार्ता हेर्न बसेकाले सुत्नमा ढिलाइ भएको थियोे । मैले आवाज फेरि पनि सुनिन्छ कि भनेर यताउता ध्यान दिएँ । तर सबैतिर माैनता थियोे । आँखाबाट निन्द्रा भागेकाेले ओछ्यानबाट उठें र पर्दा सारेर झ्यालबाट बाहिर हेर्न थालें - सडक छेउका खम्बामा बलेका बत्तीको उज्यालोमा लमतन्न सुतेको सडक देखियो । दिउसाेदेखि परेकाे मुसलधारे पानी अ...