कविता: कुर्सीको ऋतु

-

          ✍️ मुरारीराज मिश्र


जसरी एउटा रुख
हरेक ऋतुमा हरियो हुँदैन,
त्यसैगरी यहाँ
हरेक ऋतुमा कुर्सीको रङ फेरिन्छ ।

सिद्धान्तको भारी बोकेर हिँड्नेहरू
कुर्सीको उचाइ नाप्दै भन्छन्-
"देश उकालो लाग्दै छ !"
सायद,
त्याे उचाइबाट
तलकाे जमिन देखिँदैन ।

हिजो चिच्याएर उठाएका प्रश्नहरू
आज त्यही जिब्रोले चपाउँदैछन् ।
लाग्छ-
वाचा पनि चुइङ्गमजस्तै रहेछ,
सत्ता फेरिँदा स्वाद होइन,
खोल मात्रै फेरिने ।

चारैतिर भद्रगोल छ ।
कमजोर पात मात्र होइन,
बलिया जरा पनि
शक्तिको हावामा
उन्मत्त भएर उडिरहेछन् ।

बाटोछेउको ढुङ्गाजस्तै
हामी जनता-
सबैले टेकेर उक्लिन्छन्,
शिखर पुगेपछि
हामी नै
"बाटो छेक्ने ढुङ्गा" ठहरिन्छाैं ।

फेरि चुनाव आउँछ,
त्यही ढुङ्गामाथि उभिन्छन्
भाषण गर्छन्,
भन्छन्-
"जनताभन्दा ठूलो हाम्रो लागि को छ र !"
अनि हामी-
फेरि पनि पत्याइदिन्छौँ ।
(कुमारीगाल, उमामहेश्वर मार्ग


(काठमाडौं- ७)
?

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

यात्रा संस्मरण : "आस्थाकाे यात्राले दिलाएको आत्मबोध"

-
Image
 ✍️ मुरारीराज मिश्र मृत्यु जीवनको अन्तिम सत्य हो जसलाई कसैले टार्न सक्दैन । गीतामा भनिएकाे छ- जन्म लिनेको मृत्यु निश्चित छ र मृत्यु हुनेको जन्म पनि निश्चित छ ।  यस कथनबाट बुझ्न सकिन्छ कि, जीवन-मृत्यु एक चक्र हो जसबाट सबै प्राणीहरूले गुज्रिनु पर्छ । र, मृत्युसँगै जीवनको नयाँ सुरुवात पनि हुन्छ। बाँचुञ्जेल जीवन सफल हाेस्, मृत्युु पश्चात् आत्माको परलाेक यात्रा सहज रहोस् तथा अर्को जन्ममा राम्रो शरीर प्राप्त मिलाेस् भन्ने कामनाका साथ विभिन्न धार्मिक संस्कार, जप-तप, पूजा-पाठ, धर्म-कर्म, तीर्थ-व्रत ध्यान आदि गर्न, हाम्रा पाैराणिक धार्मिक ग्रन्थ र परम्पराले हामीलाई सिकाएका छन् ।  आफ्ना लागि गरिने कर्मका साथसाथै हामीले दिवंगत पुर्खाहरूका उद्धार र शान्तिका लागि विविध धार्मिक कर्म पनि गर्दै आएका छाैं । शास्त्रमा भनिएको छ- “पुत्रस्य परमो धर्म: पित्र्यूद्धारसमो नहि ।” अर्थात् पितृहरूकाे उद्धार गर्नु नै पुत्रकाे परम कर्तव्य र धर्म हाे । उसका लागि याे भन्दा ठूलो धर्म अरू केही छैन । यही कुरालाई मनन गरि हाम्रो परम्परागत सामाजिक मान्यता अनुसार हरिहरक्षेत्र, पुनपुन, गया, वैतरनी र काशीमा दिवं...
Read more

भोजनको थालदेखि बालबालिकाको सपनासम्म

-
Image
संस्मरण : कहिलेकाहीँ यात्रा नक्साको एउटा बिन्दुसम्म पुग्नु मात्र हुँदैन; त्यो आफ्नै सोचको कुनै बन्द ढोका खोल्ने अवसर पनि हुँदो रहेछ । धादिङको थाक्रे-५, दामेचौरस्थित प्रेमसागर फाउण्डेशनसम्मको मेरो यात्रा यस्तै एउटा संयोग थियो । शैक्षिक प्रेरणा समूहका तर्फबाट आदर्श माध्यमिक विद्यालय र कालिका माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीलाई ट्र्याकसुट, जर्सी तथा खेलकुद सामग्री हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रमका लागि भान्दाइ किरण शर्माको खबर आयो । खबर सुनेपछि  मनले भन्यो - एउटा जानैपर्ने यात्राको साइत जुरेकाे छ ।  २०८३ साल साउन ४ गते बिहान श्रीमती कल्पना मिश्र र म कोटेश्वर पुग्यौँ । त्यहाँ किरण भान्दाइ र भोला राउतसँग भेट भयो । ढिला नगरि हामी कलंकीतिर लाग्यौँ । केहीबेरको प्रतीक्षापछि विजय बस्नेतजी आफ्नो गाडी लिएर आइपुग्नुभयो । अब पाँच जनाको हाम्रो टोली धादिङतिर लाग्यो । काठमाडौंको कोलाहल पछाडि छुट्दै गयो, तर जामले शहरलाई सजिलै बिदा गर्न दिएन । सडकमा सवारीको लाम, मोटरसाइकलको हतार र छाता ओढेर हिँडिरहेका मानिसबीच आकाशमा बादल बाक्लिँदै थिए । केहीबेरमै पानी पर्‍यो । वर्षाले सडकको धुलो पखाल्दै थियो । पहाडत...
Read more

पिता धर्मः पिता स्वर्गः ..... सर्वतीर्थमयी माता

-
पिता धर्मः पिता स्वर्गः पिता हि परमं तपः।  पितरि प्रीतिमापन्ने प्रीयन्ते सर्वदेवताः॥  पितरौ यस्य तृप्यन्ति सेवया च गुणेन च।  तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि वर्तते॥  सर्वतीर्थमयी माता सर्वदेवमयः पिता।  मातरं पितरं तस्मात् सर्वयत्नेन पूजयेत्॥  मातरं पितरंश्चैव यस्तु कुर्यात् प्रदक्षिणम्।  प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तदीपा वसुन्धरा॥ - पद्मपुराण  (पद्मपुराण अनुसार - पिता धर्म हुन, पिता स्वर्ग हुन र पिता नै सवैभन्दा श्रेष्ठ तपस्या हुन । पिता प्रसन्न भएमा सम्पूर्ण देवता प्रसन्न हुन्छन । जस्को सेवा र सदगुण बाट पिता-माता संतुष्ट रहन्छन्, त्यस पुत्र को प्रतिदिन गंगा-स्नान को पुण्य प्राप्त हुन्छ । माता सर्वतीर्थ स्वरुप हुन्छिन् भने पिता सम्पूर्ण देवताका स्वरूप हुन । यसैले हरेक प्रकारले माता-पिता आदर सम्मान गर्नु पर्दछ । माता-पिताको परिक्रमा गरेमा पृथ्वीको परिक्रमा गरे बराबरको फल पाईन्छ  । ) उपाध्यान्दशाचार्य आचार्याणां शतं पिता। सहस्त्रं तु पितृन माता गौरवेणातिरिच्यते।। - मनुस्मृति  (अर्थात, दस उपाध्याय भन्दा ठूला ‘आचार्य’, सय आचार्य भन्दा ठ...
Read more